S235JR, S275JR ve S355JR (eski adlarıyla ST 37, ST 44 ve ST 52), EN 10025-2 standardındaki üç yapısal karbon çeliği kalitesidir; sayı, ince kesitte minimum akma dayanımını (235 / 275 / 355 MPa), “JR” ise 20 °C’de 27 J darbe tokluğunu belirtir. Kimyasal olarak yakın, mekanik olarak kademeli üç kalite arasında seçim, taşıma kapasitesi, kaynak kolaylığı ve fiyat dengesiyle yapılır. Güncel referans fiyat: S235JR siyah sac 5 mm 33,65 TL/kg, 10 mm 33,65 TL/kg; S275JR bunun %3–5, S355JR %5–8 üzerinde satılır (KDV hariç, sertifikalı 3.1). Tablolar güncel liste fiyatlarıyla otomatik yenilenir.
S235JR – S275JR – S355JR Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | S235JR (ST 37-2) | S275JR (ST 44-2) | S355JR (ST 52-3) |
|---|---|---|---|
| Malzeme no | 1.0038 | 1.0044 | 1.0045 |
| Akma dayanımı ReH (≤ 16 mm) | ≥ 235 MPa | ≥ 275 MPa | ≥ 355 MPa |
| Akma (16–40 mm) | ≥ 225 MPa | ≥ 265 MPa | ≥ 345 MPa |
| Çekme dayanımı Rm (3–100 mm) | 360 – 510 MPa | 410 – 560 MPa | 470 – 630 MPa |
| Kopma uzaması (3–40 mm, boyuna) | ≥ %26 | ≥ %23 | ≥ %22 |
| Darbe (Charpy V) | 27 J @ +20 °C | 27 J @ +20 °C | 27 J @ +20 °C |
| C maks. (≤ 16 mm) | %0,17 | %0,21 | %0,24 |
| Mn maks. | %1,40 | %1,50 | %1,60 |
| Si maks. | — | — | %0,55 |
| P / S maks. | %0,035 / 0,035 | %0,035 / 0,035 | %0,035 / 0,035 |
| Karbon eşdeğeri CEV maks. (≤ 30 mm) | 0,35 | 0,40 | 0,45 |
| Sertlik (yaklaşık) | 100 – 140 HB | 120 – 160 HB | 140 – 190 HB |
| Yoğunluk | 7,85 kg/dm³ (ağırlık hesabı üçünde de aynıdır) | ||
| Fiyat (S235 = 100) | 100 | 103 – 105 | 105 – 108 |
Ağırlık ve fiyat hesabı için sac ağırlık hesaplama; güncel kg ve plaka fiyatları için siyah sac fiyatları.
Eski ve Yeni Adlar: ST 37, ST 44, ST 52
| EN 10025-2 (2004+) | DIN 17100 (eski) | EN 10025 (1990) | ASTM yakın karşılık | JIS |
|---|---|---|---|---|
| S235JR | ST 37-2 | Fe 360 B | A283 Gr C / A36 (yakın) | SS400 |
| S235J0 / J2 | ST 37-3 U / N | Fe 360 C / D | A36 | SS400 |
| S275JR | ST 44-2 | Fe 430 B | A529 Gr 42 (yakın) | SS490 (yakın) |
| S355JR / J2 | ST 52-3 U / N | Fe 510 B / D | A572 Gr 50 | SM490 |
Piyasada “ST 37 sac” ve “ST 52 sac” adları hâlâ yaygındır; sipariş ve sertifikada EN adı (S235JR / S355JR) ve darbe sınıfı (JR / J0 / J2) yazılmalıdır. Ayrıntılı kalite sayfaları: ST 37 (S235JR) sac, ST 44 (S275JR) sac, ST 52 (S355JR) sac.
JR, J0, J2 Ne Demek?
Harf-rakam eki, Charpy V çentik darbe deneyinin yapıldığı sıcaklığı gösterir: JR = +20 °C’de 27 J, J0 = 0 °C’de 27 J, J2 = −20 °C’de 27 J, K2 = −20 °C’de 40 J. Akma ve çekme değerleri aynı kalır; değişen, düşük sıcaklıkta gevrek kırılmaya karşı güvencedir. İç mekân ve ılıman iklimde JR yeterlidir; dış ortam ve kış şantiyesinde (Doğu Anadolu, köprü, vinç) J0 veya J2 istenir. Ayrıntı: S235J0 ile S235JR farkı.
Hangi Kalite Nerede Kullanılır?
| Uygulama | Önerilen kalite | Neden |
|---|---|---|
| Genel imalat, kapı-kasa, raf, hafif çerçeve, boru-profil | S235JR | En ucuz, en kolay bükülen ve kaynaklanan; dayanım kritik değil |
| Bina çelik iskeleti, hafif kiriş-kolon, platform | S235JR / S275JR | S275 %17 fazla akma ile kesiti küçültür, fiyat farkı %3–5 |
| Ağır konstrüksiyon, köprü, kren kirişi, iş makinesi şasesi | S355JR / J2 | %51 daha yüksek akma → daha ince kesit, daha az kaynak ve ağırlık |
| Kazan, basınçlı kap | P235GH / P265GH / P355GH | S kaliteleri basınçlı kapta kullanılmaz; bkz. P kaliteleri |
| Derin çekme, form parça | DD11 / DC01 | Yapı çeliği yerine çekme kalitesi |
| Sertleştirilecek mil, dişli, bıçak | C45 / 42CrMo4 | Yapı çelikleri sertleşmez; bkz. C45 sac |
Kaynak, Büküm ve İşlenebilirlik
- Kaynak: Üçü de ön tavsız kaynaklanır (CEV ≤ 0,45); S355’te 25 mm üzeri kalınlıkta 100–150 °C ön tav ve bazik elektrot önerilir. Elektrot: S235/S275 için E6013/E7018, S355 için E7018.
- Büküm: S235 iç radyus 1 t, S275 1,5 t, S355 2 t (soğuk büküm, hadde yönüne dik). S355 geri yaylanma %20–30 fazladır.
- Kesim: Oksijen, plazma ve lazerle kesilir; S355 kesim kenarında sertleşme (HAZ) belirgindir, delik delmeden önce kenar taşlanır.
- Talaşlı işleme: S235 yapışkan talaş, S355 daha temiz kırılan talaş; takım ömrü S355’te %10–15 kısadır.
- Galvaniz: Üçü de sıcak daldırma galvanizlenir; Si içeriği 0,04–0,14 arasındaysa (Sandelin bölgesi) kaplama kalın ve gri çıkar — S355 siparişinde Si kontrolü istenir.
Fiyat Farkı ve Maliyet Hesabı
Aynı kalınlıkta S275JR, S235JR’den %3–5, S355JR %5–8 pahalıdır; ancak S355 aynı yükü %30 daha ince kesitle taşıdığından çoğu taşıyıcı projede toplam çelik tonajı ve kaynak metrajı düşer, net maliyet %10–20 azalır. Örnek: 6 m açıklıklı kirişte S235 için IPE 300 (42,2 kg/m) gerekirken S355 ile IPE 240 (30,7 kg/m) yeter. Küçük imalatta (kapı, çerçeve, raf) dayanım belirleyici olmadığı için S235 en ekonomiktir. Güncel kg fiyatı: S235JR 8 mm 33,65 TL/kg, 12 mm 33,65 TL/kg (KDV hariç).
Sertifika ve Tedarik
EN 10204 3.1 sertifikası döküm numarası, kimyasal analiz, çekme ve darbe deneyi sonuçlarını içerir; şantiyede “ST 52” diye alınan sacın S355JR mi, S355J2 mi olduğu ancak sertifikadan anlaşılır. Yerli üretim (Erdemir 3237 / 3236 / 3255) ve ithal saclar aynı standarda tabidir; bkz. Erdemir sac fiyatları. Stok kalınlık: S235 1,5–150 mm, S275 3–50 mm, S355 3–100 mm; 1500×3000, 1500×6000, 2000×6000 mm plaka.
S235JR, S275JR ve S355JR Hakkında Sık Sorulan Sorular
S235JR ile S355JR arasındaki fark nedir?
Akma dayanımı 235 MPa’ya karşı 355 MPa (%51 fazla), çekme 360–510’a karşı 470–630 MPa; S355 daha fazla karbon-mangan içerir, biraz daha zor bükülür ve %5–8 pahalıdır. Kaynak kabiliyeti ikisinde de iyidir.
ST 37 ile ST 52 aynı şey mi?
Hayır; ST 37 = S235JR (akma 235 MPa), ST 52 = S355JR/J2 (akma 355 MPa). ST 44 (S275JR) ikisinin arasındadır. Sayılar eski DIN’de çekme dayanımını kg/mm² olarak gösterirdi (37 ≈ 370 MPa).
S275JR ne için kullanılır?
S235’in yetmediği ama S355’in gereksiz olduğu orta yüklü konstrüksiyonlarda: bina iskeleti, platform, makine şasesi, kamyon kasası. Türkiye’de stoğu S235 ve S355 kadar yaygın değildir; çoğu proje doğrudan S355’e geçer.
S355JR ile S355J2 farkı nedir?
Aynı dayanım; J2, −20 °C’de 27 J darbe tokluğu garanti eder (JR +20 °C). Soğuk iklimde, dinamik yüklü ve kalın (> 30 mm) kesitlerde J2 istenir; fiyat farkı %2–4.
ST 37 ve ST 44 farkı nedir?
ST 44 (S275JR) akmada %17, çekmede %12 daha dayanıklıdır; kimyasal fark küçüktür (C 0,17 → 0,21). Aynı kesitte %15 fazla yük taşır, fiyat farkı %3–5.
A36 ve C45 bu kalitelerin karşılığı mı?
ASTM A36 (akma 250 MPa) S235JR/J0’a yakın bir yapı çeliğidir. C45 ise yapı çeliği değil, %0,45 karbonlu sertleştirilebilir ıslah çeliğidir; S355 ile karıştırılmamalıdır — bkz. C45 sac özellikleri.
Fiyat notu: Tablolardaki değerler Eylül 2026 liste fiyatlarıdır; kur hareketleri ve üretici zamları listeye henüz yansımamış olabilir. Fiyatlar bilgi amaçlıdır, bağlayıcı teklif değildir; sipariş öncesi güncel fiyat teyidi alınız. Boy kesim, dilme ve ölçüye kesim hizmetleri miktar ve ölçüye göre ayrıca fiyatlandırılır. Tüm ürün gruplarının USD/ton özeti için güncel çelik fiyatları sayfasına bakın.
İlgili Sayfalar
Çelik kaliteleri
- S235J0 ile S235JR Arasındaki Fark Nedir?
- S355JR ve P355GH Kalite Farkları Nelerdir?
- S355JR vs S355J0: Kalite Farkları
- S420 ve S235 Çelik Kaliteleri Arasındaki Farklar Nelerdir?
- S235JR Muadil Kaliteleri Nelerdir?
- S275 – St 44 Kalite Çelik Nedir?
- Corten B ve S355J2WP Çelik Kaliteleri Arasındaki Farkların İncelenmesi
- S355JR vs S355MC Kalite Farkı
- S500MC vs S355MC Farkları
- ST 52 ve ST 44 Çelik Kalitesi Arasındaki Farklar Nelerdir?
- 10CrMo9-10 Sac Sürünme, Kaynak ve Isıl İşlem Rehberi
- 16Mo3 Sac Özellikleri, Sıcaklık Dayanımı ve Teklif