Yangın merdiveni (yangın kaçış merdiveni, çelik tahliye merdiveni), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre bina dışında veya korunumlu kaçış holünde yapılan, S235JR/S355JR çelik profil ve baklavalı sac basamaklı, Z tipi (çift kollu) ya da dairesel (spiral) tahliye merdivenidir. Fiyat, kat sayısı ve genişliğe göre kg üzerinden hesaplanır: bir kat Z tipi merdiven (3 m kat yüksekliği, 120 cm kol) ortalama 650–900 kg çelik ister. Güncel malzeme referansı: NPU 120 39,00 TL/kg, 100×100×4 kutu profil 64,44 TL/kg, 4/5 baklavalı basamak sacı 42,05 TL/kg (KDV hariç); imalat + galvaniz + montaj bunun üzerine eklenir. Tablolar güncel liste fiyatlarıyla otomatik yenilenir.
Yangın Merdiveni Fiyatları Nasıl Hesaplanır?
| Kalem | Z tipi, 1 kat (3 m, 120 cm kol) | Dairesel, 1 kat (Ø 180 cm) | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Taşıyıcı çelik (NPU / kutu profil / lama) | 500 – 650 kg | 350 – 450 kg | Kolon 100×100 veya 120×120 kutu, kiriş NPU 100–140, kol NPU 120–160 |
| Basamak + sahanlık (baklavalı sac 4/5 veya ızgara) | 150 – 250 kg | 120 – 180 kg | Basamak 25–30 × 120 cm, sahanlık 120×240 cm |
| Korkuluk (Ø 42 boru + 20×20 kutu, h 110 cm) | 60 – 90 kg | 50 – 70 kg | İki taraf; küpeşte ve dikmeler |
| Toplam çelik | ≈ 700 – 950 kg | ≈ 520 – 700 kg | Malzeme bedeli = kg × güncel profil/sac fiyatı |
| İmalat işçiliği (kesim, kaynak, kumlama, astar) | Malzemenin %60–90’ı | Atölye; CNC lazer kesim ve kaynak | |
| Sıcak daldırma galvaniz | kg başına ek (galvaniz tesisi listesi) | Alternatif: epoksi astar + poliüretan son kat | |
| Nakliye + montaj + ankraj | Kat ve şehre göre | Vinç, kimyasal dübel, statik onay | |
Örnek: 5 katlı Z tipi merdiven ≈ 4–4,5 ton çelik; malzeme bedeli için güncel NPU fiyatları, kutu profil fiyatları ve baklavalı sac fiyatları tablolarını kullanın; anahtar teslim fiyat proje ve statik hesaba göre teklifle verilir.
Yangın Merdiveni Yönetmelik Ölçüleri
| Ölçüt | Yönetmelik değeri (BYKHY) |
|---|---|
| Kaçış merdiveni net genişliği | ≥ 80 cm (konut, ≤ 50 kişi); ≥ 120 cm (umumi bina, > 50 kişi); her 100 kişi için ek 50 cm |
| Basamak genişliği (rıht × basamak) | Basamak ≥ 25 cm, rıht ≤ 17,5 cm (konut 18 cm); 2 rıht + 1 basamak = 60–64 cm |
| Sahanlık | Merdiven genişliğinden az olamaz; kapı önü sahanlık ≥ 120 cm |
| Korkuluk yüksekliği | ≥ 110 cm (dış merdivende), boşluk ≤ 10 cm |
| Baş kurtarma yüksekliği | ≥ 210 cm |
| Kol uzunluğu | Bir kolda en fazla 17 basamak; ara sahanlık zorunlu |
| Dairesel merdiven | Yalnız konut ve ≤ 25 kişi kullanımında; basamak dar kenarı ≥ 12,5 cm, orta hatta ≥ 25 cm |
| Yangın dayanımı | Bina dışı çelik merdiven: yangına maruz cephe duvarı ≥ 120 dk; merdiven pencereden ≥ 3 m uzak veya cam yangına dayanıklı |
| Zorunluluk | Yapı yüksekliği > 21,5 m (7+ kat) veya kaçış mesafesi aşılan her bina; otel, okul, hastane, AVM’de kapasiteye göre |
Değerler “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” (2007, güncel değişiklikler) esaslıdır; kesin uygulama itfaiye görüşü ve mimari projeye göre belirlenir.
Yangın Merdiveni Tipleri
| Tip | Alan | Kapasite | Maliyet | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| Z tipi (çift kollu, sahanlıklı) | ≈ 2,5 × 5 m taban | Yüksek; sedye dönüşü mümkün | Referans | Apartman, otel, okul, fabrika — yönetmeliğin standart tipi |
| Dairesel (spiral) | Ø 1,6 – 2,2 m | Düşük (≤ 25 kişi) | %20–30 daha ucuz | Dar cephe, küçük konut, atölye |
| Tek kollu düz | Uzun, dar | Orta | En ucuz | Tek katlı depo, asma kat tahliyesi |
| Kapalı (kule) çelik merdiven | Kule + duvar | Yüksek | +%40–60 | Yüksek bina, hastane; yağmur-rüzgâr korumalı |
| Modüler cıvatalı | Z veya spiral | — | +%5–10 | Hızlı montaj, sökülüp taşınabilir |
Malzeme ve İmalat
- Taşıyıcı: S235JR kutu profil 100×100×4 – 150×150×5 kolon; NPU 100–160 kiriş ve kol; 5 kat üzeri S355JR.
- Basamak: 4/5 baklavalı sac (kaymaz) veya platform ızgara (30×3 lama); kar bölgesinde ızgara tercih edilir — bkz. platform ızgara.
- Sahanlık: 4/5 baklavalı sac + NPU çerçeve; kapı önünde 120×120 cm min.
- Korkuluk: Ø 42,4×2,5 küpeşte, 20×20×1,5 dikme, 110 cm yükseklik; bkz. boru fiyatları.
- Bağlantı: Kimyasal dübel M12–M16 ankraj, kat döşemesine kiriş bağlantısı; 3 kat üzeri temel pabucu.
- Korozyon: Sıcak daldırma galvaniz (70–85 µm, 25+ yıl) veya kumlama + 2 kat epoksi + poliüretan (5–7 yıl bakım); deniz kıyısında galvaniz + boya (dupleks).
- Üretim süresi: 5 katlı Z tipi 2–3 hafta atölye + 3–5 gün montaj.
Statik ve Güvenlik
Kaçış merdiveni hareketli yükü 5 kN/m² (EN 1991-1-1 kategori C/T) ile hesaplanır; korkuluğa 1 kN/m yatay yük, rüzgâr ve deprem yükü (TBDY 2018) kombinasyonu uygulanır. Merdiven, binadan bağımsız temel üzerine oturur veya her katta döşemeye ankrajlanır; sehim L/250’yi geçmez. Projeler inşaat mühendisi imzalı statik hesap ve itfaiye uygunluk yazısı ile teslim edilir. Basamak burnunda kaymaz şerit, sahanlıkta acil aydınlatma ve panik barlı, dışarı açılan kaçış kapısı zorunludur.
Fiyatı Etkileyen Faktörler
- Kat sayısı ve kat yüksekliği: Toplam çelik tonajını belirler; 3 m üzeri kat yüksekliği %10–15 ek çelik.
- Genişlik: 80 → 120 cm arasında malzeme %25–30 artar.
- Tip: Spiral < tek kollu < Z tipi < kapalı kule.
- Kaplama: Astar + boya referans; sıcak daldırma galvaniz kg bazlı ek.
- Basamak: Baklavalı sac referans; platform ızgara +%10–15.
- Montaj yeri: Şehir, vinç ihtiyacı, cephe erişimi; İstanbul içi montaj ekibimizle, il dışı proje bazlı.
- Çelik kuru: Malzeme USD bazlı; teklif 7–15 gün geçerlidir.
Yangın Merdiveni Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yangın merdiveni fiyatı ne kadar?
Bir kat Z tipi merdiven ≈ 700–950 kg çelik gerektirir; malzeme bedeli güncel NPU (39,00 TL/kg) ve kutu profil (64,44 TL/kg) kg fiyatıyla hesaplanır, üzerine imalat işçiliği (%60–90), kaplama ve montaj eklenir. Kesin fiyat proje ölçülerine göre teklifle verilir.
Yangın merdiveni kaç kattan sonra zorunlu?
Yapı yüksekliği 21,5 m’yi (genellikle 7 kat) aşan binalarda ikinci kaçış yolu olarak zorunludur; ayrıca otel, okul, hastane, AVM ve fabrikalarda kullanıcı sayısı ve kaçış mesafesine göre daha az katta da istenir. Karar itfaiye uygunluk görüşüyle verilir.
Yangın merdiveni basamak genişliği kaç cm olmalı?
Basamak derinliği ≥ 25 cm, rıht ≤ 17,5 cm; net kol genişliği konutta ≥ 80 cm, umumi binada ≥ 120 cm. Bir kolda en fazla 17 basamak bulunur.
Dairesel (döner) yangın merdiveni yönetmeliğe uygun mu?
Yalnız konut ve 25 kişiden az kullanıcılı yerlerde, basamak dar kenarı ≥ 12,5 cm ve orta hatta ≥ 25 cm şartıyla kabul edilir; umumi binalarda Z tipi zorunludur.
Galvanizli mi boyalı mı olmalı?
Dış cephede sıcak daldırma galvaniz 25+ yıl bakımsız dayanır ve toplam maliyeti boyalıya göre %10–15 artırır; boyalı merdiven 5–7 yılda bir bakım ister. Deniz kıyısında galvaniz + boya (dupleks) önerilir.
Yangın merdiveni kapısı nasıl olmalı?
Kaçış yönüne (dışarı) açılan, panik barlı, kendiliğinden kapanan, ≥ 90 cm net genişlikte yangın kapısı (EI 60–90); dışarıdan anahtarsız açılmaz, içeriden tek hareketle açılır.
Deprem anında yangın merdiveni kullanılır mı?
Deprem sırasında değil, sarsıntı durduktan sonra tahliye için kullanılır; TBDY 2018’e göre tasarlanmış çelik merdiven binadan bağımsız ankrajıyla deprem sonrası kullanılabilir kalır.
Yönetmelik Ölçüleri Özet Tablosu
Yangın merdiveni ölçüleri Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile belirlenir. Aşağıdaki değerler kaçış merdivenleri için temel şartlardır; bina yüksekliği, kullanım sınıfı ve kullanıcı yüküne göre daha sıkı koşullar gerekebilir. Uygulamada yetkili idarenin onayı esastır.
| Konu | Ölçü | Açıklama |
|---|---|---|
| Basamak genişliği (rıht) | En fazla 175 mm | Kaçış merdivenlerinde rıht yüksekliği sınırlıdır |
| Basamak derinliği (basış) | En az 250 mm | Ayağın tam basabilmesi için |
| Merdiven kolu genişliği | En az 1.200 mm | Kullanıcı sayısına göre artar |
| Sahanlık derinliği | Kol genişliğinden az olamaz | Kaçış akışının kesilmemesi için |
| Korkuluk yüksekliği | En az 1.100 mm | Düşmeye karşı |
| Korkuluk boşluk aralığı | En fazla 100 mm | Çocuk güvenliği |
| Baş kurtarma yüksekliği | En az 2.100 mm | Merdiven kolu boyunca |
| Kapı açılış yönü | Kaçış yönünde | Kaçış kapıları dışa açılır |
| Dairesel merdiven kullanımı | Sınırlı | Yüksek yapılarda ana kaçış yolu olarak kabul edilmez |
Ölçülerin herhangi birinin sağlanmaması durumunda merdiven kaçış yolu olarak kabul edilmez; imalat öncesinde proje onayı alınması bu nedenle zorunludur.
Kat Sayısına Göre Toplam Çelik Ağırlığı
Sayfanın başındaki kat başına kalem ağırlıkları toplanarak kat sayısına göre yaklaşık tonaj çıkarılabilir. Bu, hem fiyat tahmini hem vinç ve montaj planı için ilk gereken sayıdır.
| Kat sayısı | Z tipi toplam çelik | Dairesel toplam çelik | Z tipi ≈ ton | Not |
|---|---|---|---|---|
| 1 kat | 710 – 990 kg | 520 – 700 kg | 0,71 – 0,99 | Standart kesitler yeterli |
| 2 kat | 1.420 – 1.980 kg | 1.040 – 1.400 kg | 1,42 – 1,98 | Standart kesitler yeterli |
| 3 kat | 2.130 – 2.970 kg | 1.560 – 2.100 kg | 2,13 – 2,97 | Standart kesitler yeterli |
| 4 kat | 2.840 – 3.960 kg | 2.080 – 2.800 kg | 2,84 – 3,96 | Standart kesitler yeterli |
| 5 kat | 3.550 – 4.950 kg | 2.600 – 3.500 kg | 3,55 – 4,95 | Standart kesitler yeterli |
| 6 kat | 4.260 – 5.940 kg | 3.120 – 4.200 kg | 4,26 – 5,94 | Kolon kesiti büyür, alt sütun ağırlığı artar |
| 8 kat | 5.680 – 7.920 kg | 4.160 – 5.600 kg | 5,68 – 7,92 | Kolon kesiti büyür, alt sütun ağırlığı artar |
| 10 kat | 7.100 – 9.900 kg | 5.200 – 7.000 kg | 7,10 – 9,90 | Kolon kesiti büyür, alt sütun ağırlığı artar |
Değerler taşıyıcı çelik, basamak, sahanlık ve korkuluğun toplamıdır; ankraj, boya ve galvaniz ayrıca hesaplanır. Altı kattan sonra alt kolonların kesiti büyüdüğü için ağırlık doğrusaldan hızlı artar.
Galvaniz ve Boya Maliyeti Nasıl Hesaplanır?
Yangın merdiveni dış mekânda olduğu için koruma zorunludur ve maliyetin küçümsenmeyecek bir bölümünü oluşturur. Sıcak daldırma galvaniz genellikle tonaj üzerinden fiyatlanır; boya ise metrekare üzerinden. Profillerin yüzey alanı için profil yüzey ölçüleri sayfasındaki m²/ton değerleri kullanılabilir.
Pratik kural: aynı tonajda ince cidarlı profillerden oluşan bir merdivenin boyanacak yüzeyi, kalın profillerden oluşana göre belirgin şekilde fazladır. Kutu profil ağırlıklı imalatta boya ve galvaniz kalemi bu nedenle yüksek çıkar.
Teklif Alırken Netleştirilecekler
- Tonaj mı anahtar teslim mi? Kilogram fiyatı mı, kat başına götürü mü — ilk soru budur.
- Yüzey işlemi dahil mi? Galvaniz ve boya ayrı kalemdir.
- Montaj ve ankraj dahil mi? Kimyasal dübel ve beton delme ayrıca fiyatlanabilir.
- Statik hesap ve proje kimde? Onaylı proje olmadan imalata başlanmamalıdır.
- Vinç ve iskele: Yüksek katlarda montaj ekipmanı ciddi bir kalemdir.
- Basamak tipi: Baklavalı sac mı ızgara mı; ızgara kar ve su tutmaz ama daha pahalıdır.
Kat Yüksekliğine Göre Basamak Sayısı
Basamak sayısı kat yüksekliğinin rıht yüksekliğine bölünmesiyle bulunur. Yönetmelik rıht üst sınırını 175 mm olarak belirlediği için, kat yüksekliği arttıkça basamak sayısı ve dolayısıyla merdivenin kapladığı alan büyür.
| Kat yüksekliği | Rıht 16 cm | Rıht 17 cm | Rıht 17,5 cm | Z tipi sahanlık |
|---|---|---|---|---|
| 2,70 m | 17 basamak | 16 basamak | 16 basamak | 1 ara sahanlık |
| 2,80 m | 18 basamak | 17 basamak | 16 basamak | 1 ara sahanlık |
| 2,90 m | 19 basamak | 18 basamak | 17 basamak | 1 ara sahanlık |
| 3,00 m | 19 basamak | 18 basamak | 18 basamak | 1 ara sahanlık |
| 3,10 m | 20 basamak | 19 basamak | 18 basamak | 2 ara sahanlık |
| 3,20 m | 20 basamak | 19 basamak | 19 basamak | 2 ara sahanlık |
| 3,30 m | 21 basamak | 20 basamak | 19 basamak | 2 ara sahanlık |
| 3,50 m | 22 basamak | 21 basamak | 20 basamak | 2 ara sahanlık |
| 3,80 m | 24 basamak | 23 basamak | 22 basamak | 2 ara sahanlık |
| 4,00 m | 25 basamak | 24 basamak | 23 basamak | 2 ara sahanlık |
Basamak sayısı her zaman tam sayıya yuvarlanır ve tüm basamaklar eşit yükseklikte olmalıdır; farklı yükseklikteki tek bir basamak, kaçış sırasında düşme nedenidir.
Basamak Malzemesi Seçimi
Basamak tipi hem ağırlığı hem güvenliği belirler. Dış mekânda kar ve su biriktirmeyen ızgara tipler avantajlıdır, ancak kilogram fiyatı daha yüksektir.
| Basamak tipi | Ağırlık | Kar/su | Kaymazlık | Maliyet |
|---|---|---|---|---|
| Baklavalı sac 4/5 | 33,4 kg/m² | Üstünde birikir | Desen sayesinde iyi | Düşük |
| Baklavalı sac 5/6 | 41,3 kg/m² | Üstünde birikir | İyi | Düşük – orta |
| Presli ızgara (30×30) | ~20 – 25 kg/m² | Geçirir, birikmez | Çok iyi | Orta |
| Presli ızgara (30×100) | ~15 – 18 kg/m² | Geçirir | İyi | Orta |
| Delikli (perfore) sac | ~20 kg/m² | Kısmen geçirir | Orta | Orta |
| Genişletilmiş metal | ~10 – 15 kg/m² | Geçirir | İyi | Düşük |
Yangın merdiveninde belirleyici ölçüt kaymazlıktır: ıslak ve karlı yüzeyde güvenli kalan ızgara tipler, ağırlık avantajıyla birlikte toplam çelik tonajını da düşürür.
Bakım ve Periyodik Kontrol
Yangın merdiveni kurulduktan sonra unutulmamalıdır. Yılda en az bir kez kontrol edilmesi gereken kalemler: korkuluk bağlantılarının sıkılığı, ankraj bölgesinde korozyon, basamak yüzeylerinde gevşeme, kaçış kapılarının serbest açılması ve merdiven yolunun depolama amacıyla kullanılmaması. Galvanizli imalatta kaplama ömrü uzundur; boyalı imalatta özellikle ankraj ve kaynak bölgelerinde rötuş gerekir.
Korozyon Koruması Seçenekleri
| Yöntem | Beklenen ömür | Bakım | Not |
|---|---|---|---|
| Sıcak daldırma galvaniz | 25 – 50 yıl | Gerekmez | Kaynaklar galvaniz öncesi tamamlanmalı |
| Galvaniz + boya (duplex) | 50 yıl üzeri | Boya rötuşu | En uzun ömürlü; renk seçimi mümkün |
| Astar + son kat boya | 7 – 15 yıl | 5 – 10 yılda yenileme | En düşük ilk maliyet |
| Kumlama + epoksi + poliüretan | 15 – 25 yıl | Periyodik kontrol | Deniz kıyısı ve sanayi ortamı |
Yangın merdiveni sürekli dış ortamdadır ve bakımı çoğu zaman ihmal edilir; bu nedenle ilk yatırımda galvaniz tercih etmek uzun vadede daha ekonomiktir.
Fiyat notu: Tablolardaki değerler Ekim 2026 liste fiyatlarıdır; kur hareketleri ve üretici zamları listeye henüz yansımamış olabilir. Fiyatlar bilgi amaçlıdır, bağlayıcı teklif değildir; sipariş öncesi güncel fiyat teyidi alınız. Boy kesim, dilme ve ölçüye kesim hizmetleri miktar ve ölçüye göre ayrıca fiyatlandırılır. Tüm ürün gruplarının USD/ton özeti için güncel çelik fiyatları sayfasına bakın.
İlgili Sayfalar