Çelik Kaliteleri Rehberi: S235, S355, P265GH ve Kalite Grupları

Çelik kalitesi, malzemenin kimyasal bileşimini ve garanti edilen mekanik değerlerini (akma, çekme, uzama, tokluk) tanımlayan standart kodudur. Avrupa’da EN 10025 (yapı çeliği), EN 10028 (basınçlı kap), EN 10149 (yüksek mukavemetli MC), EN 10083 (ıslah çelikleri) ve EN 10088 (paslanmaz); Amerika’da ASTM; gemi inşada klas kuruluşları (Lloyd’s, ABS, DNV) kullanılır. Eski DIN adları (ST 37, ST 44, ST 52) Türkiye’de hâlâ yaygındır. Bu sayfa sitemizdeki tüm kalite sayfalarını ailelere göre toplar; her sayfada kimyasal bileşim, mekanik özellikler, muadil tablosu ve güncel fiyat/teklif bilgisi bulunur.

Depoda farklı kalınlıklarda kalın çelik levha istifi
Farklı kalınlık ve kalitelerde çelik levha; kalite kodu malzemenin bileşimini ve mekanik değerlerini belirler.

Yapı Çelikleri (EN 10025-2)

Konstrüksiyon, makine imalatı ve genel amaçlı sac-profil kaliteleri. Sayı, minimum akma dayanımını (MPa) gösterir; JR/J0/J2 harfleri çentik darbe test sıcaklığını (+20 / 0 / −20 °C) belirtir.

Yüksek Mukavemetli MC ve QL Çelikleri (EN 10149 / EN 10025-6)

Termomekanik haddelenmiş (MC) ve su verilmiş-temperlenmiş (QL) ince taneli çelikler: aynı dayanımı daha ince sacla verir; treyler şasisi, vinç bomu, damper ve tarım makinesi imalatında kullanılır.

Kazan ve Basınçlı Kap Çelikleri (EN 10028 / ASTM)

Yüksek sıcaklıkta akma dayanımı garanti edilen kaliteler; kazan, basınçlı kap, ısı eşanjörü ve boru hattı imalatında kullanılır. Ayrıntılı ürün bilgisi kazan sacı sayfasındadır.

Islah ve Alaşımlı Çelikler (EN 10083)

  • C45 sac: %0,45 karbonlu ıslah çeliği; mil, dişli, kalıp plakası
  • 41Cr4: krom alaşımlı ıslah çeliği ve muadilleri

Aşınma Sacları

  • NM450 ve AR450: 450 HB sertlik, kepçe, damper ve kırıcı astarı (Hardox 450 muadili)

Gemi Sacı Kaliteleri

Klas sertifikalı tekne ve gemi inşa çelikleri; genel bilgi gemi sacı kaliteleri ve gemi sacı fiyatları sayfalarında.

Hava Şartlarına Dayanıklı (Corten) Çelik

Paslanmaz Çelik Kaliteleri (EN 10088 / AISI)

Ana sayfa: paslanmaz çelik fiyatları ve kaliteleri.

Sıcak Haddelenmiş Şekillendirme Kaliteleri

Kalite Kodları Nasıl Okunur?

Ön ek Anlamı Örnek
S Yapı çeliği (structural); sayı = min. akma MPa S235JR, S355J2
P Basınçlı kap çeliği (pressure) P265GH, P355GH
E Makine imalat çeliği E295, E335
C Karbon çeliği; sayı = %C × 100 C45, C22E
DD / DC / DX Sıcak / soğuk haddelenmiş / kaplamalı şekillendirme sacı DD11, DC01, DX51D
JR / J0 / J2 / K2 Çentik darbe 27 J @ +20 / 0 / −20 °C; K2 = 40 J @ −20 °C S355J2
MC / QL / N Termomekanik / su verilmiş-temperlenmiş / normalize S700MC, S690QL, S235J2N
1.xxxx EN malzeme numarası 1.0038 = S235JR, 1.0577 = S355J2

Kimyasal element kısaltmaları için elementler tablosu, üretim süreci için çelik üretimi nasıl yapılır sayfasına bakın. Kalınlık bazlı fiyatlar sac fiyatları ve tüm grupların özeti çelik fiyatları sayfasındadır.

Kalite Kodu Okuma Tablosu

Kod Anlamı Örnek
S Yapı çeliği (structural) S235JR
P Basınçlı kap çeliği (pressure) P265GH
E Makine yapı çeliği (engineering) E295
C Alaşımsız karbon çeliği C45
X Yüksek alaşımlı çelik X5CrNi18-10
JR / J0 / J2 / K2 Darbe sınıfı: +20 / 0 / −20 / −20 °C (40 J) S355J2
N / +N Normalize teslim S235J2+N
M Termomekanik haddelenmiş S420M
W Hava koşullarına dayanıklı (corten) S355J2W
GH Yüksek sıcaklıkta garanti dayanım P355GH
L Düşük sıcaklık P355NL2
MC Soğuk şekillendirmeye uygun TM S355MC

Eski ve Yeni Kalite Karşılıkları

Yeni (EN) Eski (DIN) Piyasa adı
S235JR St 37-2 St 37
S235J2 St 37-3 N St 37-3N
S275JR St 44-2 St 44
S355JR St 52-3 U St 52
S355J2 St 52-3 N St 52-3N
C45 Ck 45 C45 / 1045
42CrMo4 42 CrMo 4 4140
X5CrNi18-10 V2A 304
X5CrNiMo17-12-2 V4A 316

Sık Sorulan Sorular

Kalite kodundaki sayı ne anlama geliyor?

Yeni EN sisteminde S ve P ile başlayan kalitelerde sayı en düşük akma dayanımını MPa cinsinden verir (S355 → 355 MPa). C ile başlayanlarda karbon oranının yüz katıdır (C45 → %0,45). Eski DIN sisteminde ise sayı çekme dayanımını gösterirdi (St 52 ≈ 520 MPa) — bu yüzden iki sistem doğrudan karşılaştırılamaz.

JR, J0 ve J2 arasındaki fark nedir?

Darbe deneyinin yapıldığı sıcaklıktır: JR +20 °C, J0 0 °C, J2 −20 °C. Mukavemet üçünde de aynıdır. Ayrıntı için JR, J0 ve J2 farkı sayfasına bakın.

Hangi kalite en çok kullanılır?

Yapı işlerinde S235JR ve S355J2 baskındır. Paslanmazda 304, basınçlı kapta P265GH, ıslah çeliklerinde 42CrMo4 en yaygın kalitelerdir.

Muadil kalite kullanabilir miyim?

Şartnameye bağlıdır. Mukavemet eşleşse bile darbe şartı, teslim durumu ve sertifika tipi farklı olabilir. Kamu ve klaslı işlerde çoğu zaman belirtilen standardın kendisi istenir.

Sertifikada hangi belge tipi istenmeli?

EN 10204 3.1 asgari kabul edilir; üreticinin bağımsız biriminden onaylıdır. Kritik uygulamalarda 3.2 (ayrıca bağımsız kuruluş onaylı) istenir.

Kalite adında W harfi ne demek?

Weathering — hava koşullarına dayanıklı, yani corten çeliği. Yüzeyde koruyucu pas tabakası oluşturarak boyasız kullanılır. Ayrıntı için corten sac sayfasına bakın.

İlgili Sayfalar

Çelik kaliteleri