ST 37 sac, DIN 17100 standardında tanımlanan, günümüzde EN 10025-2’de S235JR adıyla anılan alaşımsız genel yapı çeliğidir. Türkiye’de “siyah sac”, “HRP sac” ya da “Erdemir ST 37” diye sorulan sıcak haddelenmiş sacın büyük bölümü bu kalitedir. Bu sayfada ST 37’nin kimyasal bileşimini, mekanik değerlerini, kalınlık-ağırlık cetvelini, muadil kaliteleri ve fiyatını belirleyen etkenleri tek yerde topladık.

ST 37 Sac Nedir?

İçindekiler

ST 37 adındaki “ST” Stahl (çelik), “37” ise eski birimle minimum çekme dayanımını (37 kg/mm² ≈ 360 MPa) gösterir. Avrupa standardı EN 10025-2’ye geçişle birlikte adlandırma akma dayanımı esas alınarak yapıldı: S235 = yapı çeliği (Structural), 235 MPa minimum akma dayanımı. Sonundaki JR ise +20 °C’de 27 J Charpy darbe tokluğu anlamına gelir. Yani ST 37-2 ile S235JR pratikte aynı malzemedir; sertifikalarda ikisini birlikte görmek normaldir.

ST 37 düşük karbonlu olduğu için kaynaklanabilirliği ve şekillendirilebilirliği yüksektir. Bu yüzden çelik konstrüksiyon, makine gövdesi, kutu profil ve boru üretiminde en çok tüketilen sac kalitesidir.

ST 37 (S235JR) Kimyasal Bileşimi

EN 10025-2’ye göre S235JR için pota analizi üst sınırları (kalınlık ≤ 40 mm):

Element	C	Mn	P	S	N	Cu
S235JR (EN 10025-2)	≤ 0,17	≤ 1,40	≤ 0,035	≤ 0,035	≤ 0,012	≤ 0,55
ST 37-2 (DIN 17100)	≤ 0,17	—	≤ 0,050	≤ 0,050	≤ 0,009	—

Değerler ağırlıkça yüzdedir. Eski DIN standardında P ve S sınırları daha gevşekti; bugün piyasadaki ST 37 sacın tamamı EN 10025-2 sınırlarına göre üretilir. Karbon eşdeğeri (CEV) 0,35’in altında kaldığı için ön tav gerektirmeden kaynak yapılabilir.

ST 37 Sac Mekanik Özellikleri

Özellik	Kalınlık	Değer
Akma dayanımı (ReH), min.	≤ 16 mm	235 MPa
	16 – 40 mm	225 MPa
	40 – 63 mm	215 MPa
Çekme dayanımı (Rm)	3 – 100 mm	360 – 510 MPa
Kopma uzaması (A), min.	3 – 40 mm	% 26
Charpy darbe (V-çentik)	+20 °C	27 J
Yoğunluk	—	7,85 kg/dm³
Elastisite modülü	—	210 GPa

Kalınlık arttıkça akma dayanımı kademeli düşer; 16 mm üzeri projelerde hesap değeri olarak 225 MPa kullanılır. Daha yüksek mukavemet gerekiyorsa bir üst sınıf olan ST 44 (S275JR) sac veya ST 52 (S355JR) sac tercih edilir.

ST 37 Sac Ağırlık Hesaplama

Sac ağırlığı yoğunluk üzerinden hesaplanır: Ağırlık (kg) = Boy (m) × En (m) × Kalınlık (mm) × 7,85. Pratik kural: 1 m² sacın her 1 mm kalınlığı 7,85 kg’dır.

Kalınlık	kg / m²	1000 × 2000 mm levha	1500 × 3000 mm levha
1,5 mm	11,78	23,6 kg	53,0 kg
2 mm	15,70	31,4 kg	70,7 kg
3 mm	23,55	47,1 kg	106,0 kg
4 mm	31,40	62,8 kg	141,3 kg
5 mm	39,25	78,5 kg	176,6 kg
6 mm	47,10	94,2 kg	212,0 kg
8 mm	62,80	125,6 kg	282,6 kg
10 mm	78,50	157,0 kg	353,3 kg
12 mm	94,20	188,4 kg	423,9 kg
15 mm	117,75	235,5 kg	529,9 kg
20 mm	157,00	314,0 kg	706,5 kg

Fiyat teklifleri kg üzerinden verildiği için sipariş öncesi levha ağırlığını bu cetvelden çıkarıp güncel sac fiyatları ile çarpmanız yeterlidir.

ST 37 Sac Ölçüleri ve Toleranslar

Kalınlık: Sıcak haddelenmiş levhada 1,5 mm’den 100 mm’ye kadar; 1,5–3 mm arası çoğunlukla rulodan kesilir.
Standart ebatlar: 1000 × 2000, 1250 × 2500, 1500 × 3000, 2000 × 6000 mm. Rulodan boy kesimle 12 m’ye kadar özel boy alınabilir.
Kalınlık toleransı: EN 10051’e göre 3 mm’de ±0,22 mm, 10 mm’de ±0,28 mm mertebesindedir (Sınıf A).
Yüzey: Tufallı (siyah) teslim edilir; boyanacak yüzeyler için asitlenmiş-yağlanmış (HRPO) versiyonu istenir.

ST 37 Muadil Kaliteler

Farklı ülke standartlarında ST 37’nin karşılığı olarak kabul edilen başlıca kaliteler:

Standart	Kalite
EN 10025-2 (Avrupa)	S235JR
DIN 17100 (Almanya, eski)	St 37-2
ASTM (ABD)	A283 Gr. C / A36 (yakın)
JIS G3101 (Japonya)	SS400
GB/T 700 (Çin)	Q235B
BS 4360 (İngiltere, eski)	Grade 43A
TS EN 10025-2 (Türkiye)	S235JR

Muadiller birebir aynı değildir; özellikle A36’nın akma dayanımı 250 MPa, SS400’ün ise tanımlı Charpy değeri yoktur. Ayrıntılı karşılaştırma için S235JR muadil kaliteleri sayfasına bakabilirsiniz.

S235JR, S235J0 ve S235J2 Farkı

Üçü de aynı kimyasal bileşime sahiptir; fark darbe testinin yapıldığı sıcaklıktadır: JR +20 °C, J0 0 °C, J2 −20 °C’de 27 J tokluk garanti eder. Açık havada, soğuk iklimde çalışan konstrüksiyonlarda J0 veya J2 istenir; iç mekân ve genel imalat için JR yeterlidir. Detay için S235J0 ile S235JR arasındaki fark yazımıza göz atın.

ST 37, ST 44 ve ST 52 Karşılaştırması

Kalite	EN karşılığı	Akma (min.)	Çekme	Tipik kullanım
ST 37	S235JR	235 MPa	360 – 510 MPa	Genel imalat, profil, boru, hafif konstrüksiyon
ST 44	S275JR	275 MPa	410 – 560 MPa	Orta yüklü çelik yapı, makine şasesi
ST 52	S355JR	355 MPa	470 – 630 MPa	Ağır konstrüksiyon, vinç, köprü, iş makinesi

Kg fiyatı ST 37’den ST 52’ye doğru artar ama daha yüksek mukavemet, daha ince kesitle aynı yükü taşımayı sağlar; toplam maliyette çoğu zaman ST 52 daha ekonomik çıkar. Üç kalitenin detaylı karşılaştırması için S275JR vs S235JR vs S355JR sayfasına bakın.

ST 37 Sac Kullanım Alanları

Çelik konstrüksiyon, çatı ve cephe taşıyıcıları
Kutu profil, dikişli boru ve NPU/NPI benzeri şekillendirilmiş ürünlerin hammaddesi
Makine gövdesi, şase, kapak ve muhafaza sacları
Tank, silo, kazan dışı basınçsız kaplar
Lazer/plazma kesim parçaları, abkant büküm ve kaynaklı imalat
Tarım makineleri, römork ve karoser

ST 37 Sac Fiyatını Belirleyen Etkenler

Üretici: Erdemir/İsdemir yerli üretim ile ithal (Rus, Ukrayna, Çin) sac arasında ton başına fark oluşur.
Kalınlık ve ebat: 1,5–3 mm ince saclarda kg fiyatı daha yüksektir; 4–20 mm standart levhalar en ekonomik banttır. Özel boy kesim ek ücretlidir.
Miktar: Ton altı alımlarda perakende, bağ/paket alımlarda toptan fiyat uygulanır.
Yüzey: HRPO (asitlenmiş) sac, siyah saca göre kg başına daha pahalıdır.
Kur ve cevher fiyatı: Yassı çelik dolar bazlı fiyatlanır; kur hareketi doğrudan TL fiyata yansır.

Günlük güncellenen liste için siyah sac fiyatları sayfasını takip edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

ST 37 ile S235JR aynı şey mi?

Evet. ST 37-2, DIN 17100’deki eski addır; EN 10025-2 ile birlikte aynı malzeme S235JR olarak adlandırılır. Sertifikalarda ikisi birlikte yazılır.

ST 37 sac kaynak yapılabilir mi?

Evet. Karbon oranı düşük olduğundan MIG/MAG, TIG, elektrot ve tozaltı kaynağına uygundur; 25 mm altında ön tav gerekmez.

ST 37 sac galvanizlenebilir mi?

Evet. Silisyum oranı düşük olduğundan sıcak daldırma galvanize uygundur; galvanizli sac ürünlerin çoğu S235JR bazlıdır.

ST 37 sacın 1 m² ağırlığı kaç kg?

Kalınlık × 7,85. Örneğin 5 mm ST 37 sac 39,25 kg/m², 10 mm sac 78,5 kg/m²’dir.

ST 37 mi DKP sac mı?

ST 37 sıcak haddelenmiş (siyah) sacdır; DKP soğuk haddelenmiş sacdır ve genellikle DC01 kalitesindedir. Yüzey kalitesi ve ince kalınlık gerektiren işlerde DKP, taşıyıcı ve kalın işlerde ST 37 kullanılır.

İlgili Sayfalar

Çelik kaliteleri