Paslanmaz Boru: Dikişli Boru Çap, Cidar ve Ağırlık Tablosu

Paslanmaz boru (inox boru, krom boru), 304 / 304L / 316 / 316L / 430 kalite paslanmaz sacdan TIG veya lazer kaynakla dikişli (EN 10217-7, EN 10296-2) ya da dikişsiz (EN 10216-5) üretilen; gıda, kimya, dekorasyon, korkuluk ve tesisatta kullanılan borudur. Paslanmaz boru fiyatı; dış çap ve et kalınlığından çıkan metre ağırlığına, kaliteye (304 referans, 316 +%25–35), yüzey (2B mat, satine 240 grit, ayna 600 grit) ve LME nikel kuruna göre belirlenir. Örnek metre fiyatları (304, dekoratif seri): 25×1,2 132,43 TL/m, 38×1,5 253,70 TL/m, 42,4×2 374,42 TL/m (KDV hariç, güncel liste).

Güncel Paslanmaz Boru Fiyat Listesi

Kg bazlı örnek: 38×1,5 186,00 TL/kg, 6 m boy: 25×1,5 980 TL (6 m, 5,3 kg). 316 kalite, kalın et ve 50 mm üzeri çaplar için teklif alınız. Tam liste ve hesaplama:

Paslanmaz Boru Ağırlık Tablosu (kg/m)

Paslanmaz çeliğin yoğunluğu 7,93 kg/dm³ (304) olduğundan katsayı 0,02491 olur ve metre ağırlığı (dış çap − et) × et × 0,02491 işlemiyle bulunur. 316 için 7,98 kg/dm³ (+%0,6). Siyah boruya göre aynı ölçüde yaklaşık %1 daha ağırdır; fark fiyatta değil, kg fiyatındadır.

Kalite Seçimi: 304, 316, 430

Dış ortam korkulukta 304 minimumdur; deniz kıyısı ve havuz çevresinde 316 kullanılmazsa 1–2 yılda pas lekesi başlar. Kalite ayrımı için manyetik test yeterli değildir; şüpheli üründe sertifika ve spektrometre analizi isteyin. Ayrıntı: paslanmaz çelik fiyatları ve kaliteleri.

Yüzey ve Üretim Türleri

• Satine (240 grit, fırçalı): Korkuluk ve dekorasyon standardı; parmak izi az gösterir.
• Ayna (600–800 grit, polisaj): Mağaza, asansör, vitrin; +%8–12.
• 2B / mat (haddeden çıkış): Endüstriyel tesisat, kaynaklı imalat; en ekonomik yüzey.
• Dikişli (TIG / lazer kaynak): Dekoratif ve tesisat borularının tamamı; dikiş taşlanmış ve parlatılmıştır.
• Dikişsiz (çekme): Basınçlı hat ve ısı eşanjörü; bkz. paslanmaz çekme boru fiyatları.
• Sanitary / gıda borusu (DIN 11850): İç yüzey Ra ≤ 0,8 µm, tam dikiş temizliği; süt, bira, ilaç hatları.

Kullanım Alanları ve Önerilen Ölçüler

304 Paslanmaz Boru Standart Değerleri (ASTM A269 TP304)

Genel amaçlı paslanmaz boruda en yaygın belirtme biçimi ASTM A269 TP304 (UNS S30400) şartnamesidir. Bu şartname dikişsiz ve kaynaklı östenitik paslanmaz boruyu, genel korozyon direnci ile düşük ya da yüksek sıcaklık hizmeti için kapsar. Üretim yöntemi olarak dikişsiz, kaynaklı ve yeniden çekilmiş boru kabul edilir; yani aynı belgeyle hem kaynaklı dekoratif boru hem dikişsiz tesisat borusu istenebilir. Genellikle iç çapı 1/4 inç (6,4 mm) ve üzeri, nominal et kalınlığı 0,020 inç (0,51 mm) ve üzeri borular bu şartnameye göre sunulur. İç çapı 1/8 inçten (3,2 mm) ya da et kalınlığı 0,015 inçten (0,38 mm) küçük borularda mekanik özellik şartları uygulanmaz.

Bu aralıklar, kalite tablosundaki “18 Cr – 8 Ni” kısaltmasının arkasındaki gerçek bandı gösterir: krom alt sınırı %18, nikel alt sınırı %8’dir; üst sınırlar ise %20 ve %11’dir. Sertifikada nikel %8’in altında ya da krom %18’in altında çıkan bir boru 304 sayılamaz. Mekanik tarafta şartname asgari çekme dayanımı olarak 515 MPa, asgari akma dayanımı olarak 205 MPa, asgari uzama olarak %35 ister. Sertlik üst sınırı 192 HBW, 200 HV ya da 90 HRB olarak verilir. Düşük akma dayanımı ve yüksek uzama, paslanmaz borunun neden kolay büküldüğünü ve şekillendirme sırasında çatlamadığını gösterir.

Paslanmaz Boru Isıl İşlem, Teslim Durumu ve Test Kapsamı

TP304 borular çözelti tavlama ısıl işlemiyle teslim edilir; sıcaklık en az 1.040 °C olmalı ve boru ardından suda ya da hızlı soğutmayla sertleştirilmelidir. Bu işlem dikişli ve dikişsiz borulara aynı şekilde uygulanır. Alıcı isterse, doğrultma sonrasında 845 – 900 °C aralığında gerilim giderme tavı da uygulanır. Teslim durumu dört biçimde tanımlanır: dekapajlı, parlak tavlı (BA), parlatılmış ve gerilim giderilmiş tavlı. Satine ya da ayna yüzey istenen işlerde sipariş formunda “parlatılmış” teslim durumu ve tane numarası ayrıca yazılmalıdır.

Şartname her boru partisi için şu denetimleri sayar: kimyasal bileşim analizi, çekme deneyi, düzleştirme deneyi, dikişsiz boruda genişletme deneyi, kaynaklı boruda flanş deneyi, sertlik deneyi, tahribatsız muayene, yüzey kontrolü ve boyut kontrolü. Pnömatik deney ve taneler arası korozyon deneyi ise ancak alıcı istediğinde yapılır. Bu nedenle satın alma belgesinde “korozyon deneyi uygulanacaktır” cümlesi yoksa, bu test normal akışın parçası değildir. Boy toleransı da şartnamede vardır: 30 m’ye kadar düz boylarda +10 mm / −0 mm; bobin halindeki borularda azami 10.000 m. Et kalınlığı ölçülürken ortalama değer esas alınır.

Bağlantı elemanıyla birlikte kullanılacak ince borularda sertlik ayrıca önem kazanır. Sıkma tipi rakorlarda boru sertliği 90 HRB’yi aşmamalı ve rakordan daha yumuşak olmalıdır; kesim için boru kesicisi tercih edilmeli, kesim sonrası uçlar çapaktan arındırılmalıdır. Her boru üzerinde dış çap ve et kalınlığı, kalite adı, şartname numarası ve izlenebilirlik için ısıl işlem (döküm) kodu işaretli gelmelidir. Bu işaretlerden biri eksikse sertifikayla bağ kurmak zorlaşır.

Paslanmaz Boru Ağırlık Hesabı: Çözümlü Örnekler

304 için yoğunluk 7,93 kg/dm³ alındığında formül katsayısı 0,02491 olur; karbon çeliğinde kullanılan 0,02466 değerinden %1,0 yüksektir. 316 için katsayı 0,02491 × 7,98 / 7,93 ≈ 0,02507’dir. Örnekler:

• 42,4 × 1,5 mm (küpeşte): (42,4 − 1,5) × 1,5 × 0,02491 = 1,53 kg/m; 6 m boy 9,17 kg. Bir ton yaklaşık 109 boydur. 316 kalitede 1,54 kg/m.
• 50,8 × 1,5 mm: 1,84 kg/m; 6 m boy 11,05 kg; bir ton yaklaşık 90,5 boy.
• 33,7 × 2 mm: 1,58 kg/m; 6 m boy 9,48 kg.
• 60,3 × 2,5 mm: 3,60 kg/m; 6 m boy 21,60 kg; bir ton yaklaşık 46 boy.
• 76,1 × 2 mm: 3,69 kg/m; 6 m boy 22,15 kg.

3 metre uzunluğunda bir korkuluk modülünü ele alalım: küpeşte olarak 3 m’lik 42,4 × 1,5 mm boru (4,58 kg) ve 1 m yüksekliğinde dört adet 38 × 2 mm dikme (4 × 1,79 = 7,17 kg) kullanılırsa toplam 11,76 kg paslanmaz çelik gerekir. 316 kaliteye geçildiğinde ağırlık yalnızca %0,6 artarak 11,83 kg olur; yani kalite değişiminin maliyet etkisi ağırlıktan değil, kg fiyatından gelir. Kesim planı basittir: 6 m’lik bir 42,4 × 1,5 mm boydan iki küpeşte çıkar ve artık kalmaz; 6 adet 1 m’lik dikme için 38 × 2 mm borudan tam 1 boy yeter.

Metal kesit alanı da karşılaştırmada işe yarar. 42,4 × 1,5 mm borunun kesiti π × (D − t) × t = 192,7 mm², 42,4 × 2 mm borunun kesiti 253,8 mm²’dir; küpeşteyi 2 mm’ye çıkarmak kesiti ve ağırlığı %32 artırır. Aynı çapta etin artırılması ağırlığı ve çelik tüketimini aynı oranda büyütür; bu nedenle et kalınlığı, kullanım yerinin gerçek ihtiyacına göre seçilmelidir.

Paslanmaz Boru Alırken Belge ve Ölçü Kontrolü

• Sertifikada kalite adı ve kimyasal bileşim: Kalite adı yanında nikel ve krom yüzdesi okunmalıdır. TP304 için nikel en az %8, krom en az %18’dir.
• Mekanik değerler: Çekme dayanımı 515 MPa’nın, akma dayanımı 205 MPa’nın altında olmamalı; uzama %35’in altına inmemelidir.
• Teslim durumu: Dekapajlı, parlak tavlı ya da parlatılmış bilgisi sipariş formunda açıkça yazılmalıdır; aksi halde aynı kalite iki farklı yüzeyle gelebilir.
• Üretim yöntemi: Dikişsiz mi, kaynaklı mı, yeniden çekilmiş mi olduğu belirtilmelidir; basınç altında çalışacak hatlarda bu bilgi ayrıca önem taşır.
• Ölçü doğrulaması: Dış çap kumpasla, et kalınlığı mikrometre ya da ultrasonik kalınlık ölçerle kontrol edilir. Ortalama et kalınlığı esas alındığından, tek noktadaki ince ölçüm tek başına ret sebebi sayılmaz.
• Üzerinde işaret: Dış çap ve et, kalite, şartname ve ısıl işlem kodu boru üzerinde görünmelidir; kod sertifikadakiyle eşleşmelidir.

Aynı ölçüde ve aynı kg fiyatında, sertifikası eksik bir ürünle sertifikalı bir ürün birbirinin yerine kullanılamaz; belge kontrolü ölçü hesabı kadar siparişin parçasıdır.

Fiyatı Etkileyen Faktörler

• Nikel kuru (LME): 304 fiyatının en oynak bileşeni; aylık alaşım zammı olarak yansır.
• Kalite: 430 < 201 < 304 < 316 < dubleks sırasıyla kg fiyatı yükselir.
• Yüzey: 2B en ucuz; satine +%3–5; ayna +%8–12.
• Et kalınlığı: 1 mm altı ve 3 mm üstü üretimde kg fiyatı artar; 1,2–2 mm en ekonomik banttır.
• Menşei: Yerli (Sarıtaş, Posco Assan sacından) ile ithal Çin/Hindistan boru arasında %10–20 fark; sertifika ve yüzey kalitesi kontrol edilir.
• Boy ve kesim: 6 m standart; ölçüye kesim, kaynak ve büküm işlemleri ayrı hizmet kalemleridir.

Paslanmaz borunun karbon çeliği borularla ölçü ve fiyat karşılaştırması için boru türleri sayfasına bakabilirsiniz.

Paslanmaz Boru Hakkında Sık Sorulan Sorular

Paslanmaz boru fiyatları ne kadar?

Kg fiyatı kalite ve yüzeye göre değişir; metre fiyatı ölçüye bağlıdır. Güncel örnekler: 25×1,2 132,43 TL/m, 38×1,5 253,70 TL/m, 42,4×2 374,42 TL/m (304, KDV hariç).

1 boy paslanmaz boru kaç metre?

Standart boy 6 m’dir; dekoratif borularda 6 m, bazı ithal ürünlerde 5,8 m veya 3 m boylar görülür. Boy fiyatı = metre fiyatı × 6.

1 metre paslanmaz boru kaç TL?

Metre bedeli, metre ağırlığının kg fiyatıyla çarpımıdır. Örneğin 38×1,5 boru 1,38 kg/m; tablodaki kg fiyatıyla çarpınca metre fiyatı çıkar. Aynı çapta 2 mm et, 1,5 mm’ye göre %30 daha pahalıdır.

316 paslanmaz boru fiyatı ne kadar?

Molibden içeriği nedeniyle 316/316L, 304’e göre %25–35 daha pahalıdır ve stok çeşidi daha azdır; kıyı, havuz ve kimyasal ortam dışında 304 yeterlidir.

Paslanmaz boru paslanır mı?

Yanlış kalite (201/430 dış ortamda), klorür teması (deniz, havuz kimyasalı, tuz), karbon çelik teması (çapak, tel fırça) ve temizlenmemiş kaynak bölgesi pas lekesine yol açar. Doğru kalite + pasivasyon + periyodik yıkama ile 304 dış ortamda 20+ yıl lekesiz kalır.

Krom boru ile paslanmaz boru aynı mı?

Piyasada “krom boru” paslanmaz boru için kullanılır; kromaj kaplı siyah boru (krom kaplama) farklı ve dış ortama uygun olmayan bir üründür. Ürün adı yerine kalite (304/316) ve sertifika sorun.

Fiyat notu: Tablolardaki değerler Ekim 2026 liste fiyatlarıdır; üretici fiyat değişiklikleri listeye henüz yansımamış olabilir. Fiyatlar bilgi amaçlıdır, bağlayıcı teklif değildir; sipariş öncesi güncel fiyat teyidi alınız. Boy kesim, dilme ve ölçüye kesim hizmetleri miktar ve ölçüye göre ayrıca fiyatlandırılır. Tüm ürün gruplarının güncel toptan liste fiyatları için çelik fiyatları sayfasına bakın.