Ana sayfa Genel Galvanizli çelik sac üretimi- Galvanizli sac nasıl üretilir?

Galvanizli çelik sac üretimi- Galvanizli sac nasıl üretilir?

73
0

Galvanizle çelik koruma tarihi, Simyacı kimyagerin demiri erimiş çinkoya batırmasıyla demirin üzerinde gümüş benzeri bir kaplama olduğunu fark eder. Bu hikaye 300 yıl önce başlar. Simyacının bu girişimi galvanizleme tarihinin oluşumunda ilk adım olacaktı.

Çinkonun demirle buluşması , galvanizleme tarihi ile yakından bağlantılıdır; 2500 yıl öncesinde dahi çinko ile yapılan süslemeler bulunmaktadır.BU süslemeler yüksek miktarda çinko bulunan madenin eritilmesi ile yapılmaktaydı. Pirinç ise bakır ve çinko alaşımdan yapımaktadır. % 23 çinko içeren Judean pirinci ile MÖ 10. yy da bulunmuştur.

Charaka Samhita MÖ 500 civarında yazılan meşhur Hint tıp metni , çinko okside edildiğinde, ‘filozof yünleri’ olarak da bilinen pushpanjan ürettiğinden, çinko oksit olduğu düşünülen bir metalden bahseder. Hint tıp metninde, çinko oksidinin gözler için bir merhem ve açık yaralar için bir tedavi olarak kullanımını detaylandırıyor. Çinko oksit günümüzde ciltler için, kalamin kremlerde ve antiseptik merhemlerde kullanılır. Çinko üretimi 17. yüzyılda Hindistan’dan Çin’e taşındı. 1743 de İngiltere Bristol’de ilk Avrupa çinko eriticisi yani galvaniz kaplama tesisi faaliyete başladı.

1742’de, Melouin adlı bir kimyager, Fransız Kraliyet Akademisi’ne , erimiş çinkoya batırarak demir üzerinde çinko kaplamanın nasıl elde edilebileceğini anlattığı bir makale sundu . Melouin’in keşfine ilgi bilimsel çevreler arasında hızla yayıldı ve ilk uygulama erimiş çinkonun ev eşyaları için ucuz koruyucu bir kaplama olarak kullanılmasıydı. Bu ürünler, 18. yüzyılın ikinci yarısında Fransa’nın bazı bölgelerinde kullanılmaya başlandı.

1850’de İngiliz galvanizleme endüstrisi, demirin korunması için yılda 10.000 ton çinko kullanıyordu. Bu süre aynı zamanda, galvaniz kaplamayı tüm dünyadaki insanların diline gömmek için yardımcı olacak bir mühendislik malzemesinin icat edildiğini gördü.

Günümüzde Galvaniz kaplama ile çelik korozyonunu engelleme

Türkiye galvaniz çelik üreticilerinden Erdemir kapasite olarak toplam üretiminin %5 civarı galvanizli çelik sac oluşturmaktadır. Türkiye de galvanizli çelik üretimi geçmişi yaklaşık 60 yıl öncesine dayanmaktadır. Erdemir galvanizleme hattını 1965 yılında üretimi başlaması faaliyete almıştır.

Ardından Tezcan galvaniz 1982 yılında rulo galvanizleme hattını faaliyete alarak galvaniz rulo sac üreten ilk özel firma olmuştur.

2018 verilerine göre sıcak daldırma galvaniz tüketimi yıllık 300.000 ton civarında olmaktadır. Bu miktara galvaniz rulo sac üreticilerinin tükettiği çinko dahil değildir.

Galvaniz sac üretimi nasıl yapılır?

Sıcak Daldırma Galvaniz

Galvanizli çelik, çinko ile kaplanmış bir karbon çeliğidir. En yaygın çinko kaplama yöntemi sıcak daldırma işlemidir. Soğuk galvaniz kaplama diye bir yöntem yoktur.

Sıcak daldırma galvaniz işlemi, karbon çeliğinin erimiş bir çinko havuzuna (680 derece) daldırılmasıyla oluşur. Malzeme çinko havuzundan çıkarıldığında ve soğutulduğunda havadaki oksijene bir reaksiyon oluşur. Reaksiyon çinkonun çeliğin üzerinde katılaşmasına ve bütünleşmesine neden olur. 

Bu en yaygın galvanizleme şeklidir. Fakat bu yöntemde galvaniz kaplama kalınlığı homojen dağılımı kolay kontrol edilemediğinden hazır çelik ürünler için kullanılır. Yani örneğin bir çelik direk kaplama için uygundur. Galvanizleme işleminin bir diğer yöntemi sürekli galvanizleme hatlarıdır.

Sürekli Galvanizleme

Sürekli galvaniz kaplama, yani çinko kaplamayı, bir çinko banyosundan geçerken sürekli bir rulo çelik bobin yüzeyine uygular. Çelik Bobin, dakikada yaklaşık 200 metre hızla hareket eder.

Çelik Bobin, çinko havuzundan arzu edilen ölçüde çinko kaplaması ile çıkar. İstenilen kaplama kalınlığına ulaşmak için fazla çinko yüksek basınçlı havayla uzaklaştırılır. Çinko havuzundan çıkan galvanizli rulo çelik bobin soğumaya bırakılır.

Sürekli galvanizleme çinko kaplama kalınlığı daha hassas ürünlerde kullanılır. Genelllikle galvaniz çelik rulo üretiminde kullanılmaktadır. Türkiye Galvaniz sac üreticileri bu konuda oldukça yüksek yatırımlar yapmışlardır. Kaplama kalınlığı arttıkça galvanizleme maliyeti de artmaktadır.